{"id":278,"date":"2020-11-23T13:34:19","date_gmt":"2020-11-23T13:34:19","guid":{"rendered":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/?page_id=278"},"modified":"2021-01-18T14:56:18","modified_gmt":"2021-01-18T14:56:18","slug":"meio-ambiente-ecologia-sutentabilidade","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/meio-ambiente-ecologia-sutentabilidade\/","title":{"rendered":"MEIO AMBIENTE, ECOLOGIA E SUSTENTABILIDADE"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; next_background_color=&#8221;#f8b21f&#8221; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;-50px||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;||||false|false&#8221; top_divider_color=&#8221;#e2a62e&#8221; bottom_divider_style=&#8221;wave2&#8243;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text disabled_on=&#8221;on|on|off&#8221; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_font=&#8221;Roboto||||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#e2a62e&#8221;]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\">Programa Educacional da Morada das Tradi\u00e7\u00f5es<\/h1>\n<h1 style=\"text-align: center;\">2-Meio Ambiente, Ecologia e Sustentabilidade<\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text disabled_on=&#8221;off|off|on&#8221; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_font=&#8221;Roboto||||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#e2a62e&#8221; header_font_size=&#8221;20px&#8221; header_letter_spacing=&#8221;2px&#8221; header_line_height=&#8221;1.3em&#8221;]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\">Programa Educacional da Morada das Tradi\u00e7\u00f5es<\/h1>\n<h1 style=\"text-align: center;\">2-Meio Ambiente, Ecologia e Sustentabilidade<\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; prev_background_color=&#8221;#ffffff&#8221; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#f8b21f&#8221; background_enable_image=&#8221;off&#8221; background_size=&#8221;initial&#8221; min_height=&#8221;759px&#8221; custom_margin=&#8221;-150px||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;||||true|false&#8221; top_divider_style=&#8221;wave2&#8243;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Ementa:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Apresentar os conceitos de base te\u00f3rica sobre a estrutura e o funcionamento da natureza, entendendo que a humanidade \u00e9 parte dela; com a finalidade de estudar os ecossistemas naturais e sociais existentes, bem como as abordagens utilizadas por diferentes ci\u00eancias no cuidado da sustentabilidade, considerando a complexidade existente na intera\u00e7\u00e3o entre o homem e o meio. <\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Objetivo Geral:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Apresentar aos estudantes de diferentes forma\u00e7\u00f5es acad\u00eamicas as principais abordagens das ci\u00eancias ambientais entendendo o ser humano como organismo que interage entre si e com seu ambiente na diversidade de processos e rela\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas, sociais e econ\u00f4micas que ocorrem, produzindo reflex\u00f5es pertinentes sobre o compromisso humano com a sustentabilidade de si e do ambiente que habita. <\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Objetivos Espec\u00edficos:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Desenvolver reflex\u00e3o cr\u00edtica acerca das principais quest\u00f5es macro ambientais e seus impactos no micro universo do indiv\u00edduo. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Apresentar as linguagens de diferentes ci\u00eancias na regula\u00e7\u00e3o dos temas ambientais.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Relacionar o respectivo modo de vida pessoal e a contribui\u00e7\u00e3o poss\u00edvel para a qualidade de vida humana, por meio de suas intera\u00e7\u00f5es sociais.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||-55px||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;||||false|false&#8221; global_module=&#8221;283&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_font=&#8221;Roboto|700|||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#ffffff&#8221;]<\/p>\n<h1 style=\"text-align: center;\">Conte\u00fado Program\u00e1tico<\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Ecologia:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.7&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Introdu\u00e7\u00e3o \u00e0 ecologia. O Ecossistema \u2013 Estrutura tr\u00f3fica, Ponto de vista biol\u00f3gico, Ponto de vista funcional. Os limites do ecossistema \u2013 escalas espaciais. Processos de produ\u00e7\u00e3o e decomposi\u00e7\u00e3o nos ecossistemas aqu\u00e1ticos e terrestres. A energia nos sistemas ecol\u00f3gicos. Lei da entropia, o ambiente energ\u00e9tico. O conceito de produtividade. O fluxo de mat\u00e9ria e energia atrav\u00e9s dos ecossistemas. Cadeias, redes alimentares e n\u00edveis tr\u00f3ficos. Estrutura tr\u00f3fica e pir\u00e2mides ecol\u00f3gicas. Fatores limitantes: conceito, limite de toler\u00e2ncias, principais fatores. Intera\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas. Aspectos da biologia, qu\u00edmica e f\u00edsica na aplica\u00e7\u00e3o dos conceitos, segundo a teoria da Complexidade. Ecossistemas sociais: cultura, comunidade, religi\u00e3o.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Hidrologia:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.7&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221; title_font_size=&#8221;14px&#8221; closed_title_font_size=&#8221;14px&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span><span color=\"#7f7f7f\" style=\"color: #7f7f7f;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">\u00c1gua <\/span><\/span><\/span><span color=\"#7f7f7f\" style=\"color: #7f7f7f;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>&#8211; <\/b><\/span><\/span><\/span><span color=\"#7f7f7f\" style=\"color: #7f7f7f;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Hidrologia (estudo da \u00e1gua, ciclo da \u00e1gua, caminho da \u00e1gua), Hidrogeologia (estuda as \u00e1guas subterr\u00e2neas), Hidrossedimentologia (din\u00e2mica da \u00e1gua e dos sedimentos, \u00e1gua e solo), Hidrometeorologia (estuda a transfer\u00eancia de \u00e1gua e energia entre a superf\u00edcie e a atmosfera, rela\u00e7\u00e3o da meteorologia e da hidrologia), Climatologia e Meteorologia (estudam os fen\u00f4menos atmosf\u00e9ricos: clima e tempo);<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Saneamento Ambiental:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.7&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221; title_font_size=&#8221;14px&#8221; closed_title_font_size=&#8221;14px&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span color=\"#7f7f7f\" style=\"color: #7f7f7f;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span>Consequ\u00eancias das a\u00e7\u00f5es do homem &#8211; Impactos ambientais, Polui\u00e7\u00e3o Atmosf\u00e9rica, do Solo e da \u00c1gua; Ci\u00eancia do cuidado &#8211; Saneamento<\/span><\/span><\/span><\/span><span color=\"#7f7f7f\" style=\"color: #7f7f7f;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b><span> <\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><span color=\"#7f7f7f\" style=\"color: #7f7f7f;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span>(\u00e1gua pot\u00e1vel, esgoto, efluentes industriais, res\u00edduos s\u00f3lidos, limpeza urbana, drenagem urbana).<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Ecologia:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.7&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Introdu\u00e7\u00e3o \u00e0 ecologia. O Ecossistema \u2013 Estrutura tr\u00f3fica, Ponto de vista biol\u00f3gico, Ponto de vista funcional. Os limites do ecossistema \u2013 escalas espaciais. Processos de produ\u00e7\u00e3o e decomposi\u00e7\u00e3o nos ecossistemas aqu\u00e1ticos e terrestres. A energia nos sistemas ecol\u00f3gicos. Lei da entropia, o ambiente energ\u00e9tico. O conceito de produtividade. O fluxo de mat\u00e9ria e energia atrav\u00e9s dos ecossistemas. Cadeias, redes alimentares e n\u00edveis tr\u00f3ficos. Estrutura tr\u00f3fica e pir\u00e2mides ecol\u00f3gicas. Fatores limitantes: conceito, limite de toler\u00e2ncias, principais fatores. Intera\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas. Aspectos da biologia, qu\u00edmica e f\u00edsica na aplica\u00e7\u00e3o dos conceitos, segundo a teoria da Complexidade. Ecossistemas sociais: cultura, comunidade, religi\u00e3o.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Economia Ecol\u00f3gica:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Economia dos recursos naturais. Rela\u00e7\u00e3o entre economia e ecologia. Economia Circular. Valor econ\u00f4mico do meio ambiente e da prote\u00e7\u00e3o ambiental. Crescimento X Desenvolvimento econ\u00f4mico. Economia solid\u00e1ria.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Direito Ambiental:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span color=\"#000000\" style=\"color: #000000;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Conhecimento das principais leis que regulamentam temas ambientais, abordagem dos valores e princ\u00edpios defendidos por meio da \u00e9tica ambiental, da dogm\u00e1tica jur\u00eddica e da jurisprud\u00eancia, com a respectiva contextualiza\u00e7\u00e3o do seu conte\u00fado a casos<\/span><\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"2\" style=\"font-size: small;\"> <\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">pr\u00e1ticos. <\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Sustentabilidade:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">Conceitos de Sustentabilidade, teoria da Complexidade, dimens\u00f5es da sustentabilidade, responsabilidade socioambiental de empresas, desenvolvimento sustent\u00e1vel, gest\u00e3o socioambiental, indicadores de sustentabilidade, educa\u00e7\u00e3o ambiental, compromisso e fun\u00e7\u00e3o socioambiental, gest\u00e3o do territ\u00f3rio como ambiente do sagrado. Sustentabilidade e Espiritualidade.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Metodologia: &#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221;]<\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">O processo metodol\u00f3gico envolve:<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><strong> a)<\/strong> levantamento da forma\u00e7\u00e3o dos participantes e de suas liga\u00e7\u00f5es profissionais e\/ou acad\u00eamicas com o tema; <strong>b)<\/strong> aula expositiva baseada no tema e exemplos pr\u00e1ticos relacionados ao curso, discuss\u00e3o em grupo sobre o tema da aula proposta, de acordo com plano de ensino, recursos audiovisuais (slides e v\u00eddeo)<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><strong> c)<\/strong> estudos de caso<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><strong> d)<\/strong> estudos de campo e) EAD.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_toggle title=&#8221;Bibliografia:&#8221; open_toggle_text_color=&#8221;#623421&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.7&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; title_text_color=&#8221;#623421&#8243; title_font=&#8221;Arial|700|||||||&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span>ANDRADE, D.C. Economia e meio ambiente: aspectos te\u00f3ricos e metodol\u00f3gicos nas vis\u00f5es neocl\u00e1ssica e da economia ecol\u00f3gica. Leituras de Economia Pol\u00edtica, Campinas, (14): 1-31, ago.-dez. 2008.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">BEGON, M.; TOWNSEND, C.R.; HARPER, J.L. Ecologia: de Indiv\u00edduos a Ecossistemas. 4. ed. Porto Alegre: Artmed, 2007.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">CARVALHO, N. O. Hidrossedimentologia Pr\u00e1tica. Rio de Janeiro. Interci\u00eancia, v. 2008, p. 599p, 2008.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">DALI, HERMAN; FARLEY, JOSHUA. Economia Ecol\u00f3gica: princ\u00edpios e aplica\u00e7\u00f5es. Instituto Piaget, Lisboa, 2004. Parte II, P. 93-164.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">DE MELO LISBOA, H. (2008) \u2013 Controle da Polui\u00e7\u00e3o Atmosf\u00e9rica. Edi\u00e7\u00e3o Eletr\u00f4nica. ISBN 978-85-913483-0-5. Dispon\u00edvel na Internet. (<\/span><\/span><a href=\"http:\/\/www.lcqar.ufsc.br\/aula.php\">www.lcqar.ufsc.br\/aula.php<\/a><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">)<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">FEITOSA, Fernando A. Carneiro et al. Hidrogeologia: conceitos e aplica\u00e7\u00f5es. CPRM, 2008.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span color=\"#000000\" style=\"color: #000000;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">FIORILO, Celso Antonio Pacheco. Curso de direito ambiental brasileiro 14\u00aa ed. S\u00e3o Paulo: Saraiva, 2013.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">LACY, P.; RUTQVIST, J. <\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>Waste to Wealth \u2013 The Circular Economy Advantage<\/b><\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">. Londres, Palgrave Macmillan, 2015. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span color=\"#000000\" style=\"color: #000000;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">MILAR\u00c9, Edis. Direito do ambiente: doutrina, pr\u00e1tica, jurisprud\u00eancia, gloss\u00e1rio 8\u00aa ed., rev., atual. e ampl. S\u00e3o Paulo: RT, 2013.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">MORIN, Edgar. <\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><b>O m\u00e9todo I: a natureza da natureza<\/b><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">. Porto Alegre: Sulina, 2008.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">MORIN, Edgar. O m\u00e9todo 2: a vida da vida. Porto Alegre: Sulina, 2005.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">Morin, Edgar. O m\u00e9todo 4: as id\u00e9ias &#8211; habitat, vida, costumes, organiza\u00e7\u00e3o. Sulina, 2005<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\">ODUM, E.P.; BARRETT, G.W. Fundamentos de Ecologia. 5.ed. S\u00e3o Paulo: Thomson Learning, 2007.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span>ODUM, Eugene P. Ecologia. Rio de Janeiro: Ed. 1988.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span>RICKLEFS, Robert E. A economia da natureza. In:\u00a0<\/span><\/span><\/span><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><b><span>A economia da natureza<\/span><\/b><\/span><\/span><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span>. Guanabara Koogan, 2003.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">RUSCHEINSKY, A. <\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>Educa\u00e7\u00e3o Ambiental<\/b><\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">. Penso, 01\/2012. <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span color=\"#1a1a1a\" style=\"color: #1a1a1a;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">SACHS, I. <\/span><\/span><\/span><span color=\"#1a1a1a\" style=\"color: #1a1a1a;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>Caminhos para o desenvolvimento Sustent\u00e1vel<\/b><\/span><\/span><\/span><span color=\"#1a1a1a\" style=\"color: #1a1a1a;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">. Rio de Janeiro: Garamound, 2000. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">SANTOS, M. <\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>Territ\u00f3rio globaliza\u00e7\u00e3o e fragmenta\u00e7\u00e3o. <\/b><\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">S\u00e3o Paulo: Hucitec,<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">1994.<\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">SANTOS, M. <\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>A natureza do espa\u00e7o \u2013 <\/b><\/span><\/span><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">T\u00e9cnica e tempo. Raz\u00e3o e emo\u00e7\u00e3o.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">S\u00e3o Paulo: Hucitec, 1996.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span color=\"#1a1a1a\" style=\"color: #1a1a1a;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">SEN, A. <\/span><\/span><\/span><span color=\"#1a1a1a\" style=\"color: #1a1a1a;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><b>Desenvolvimento como liberdade<\/b><\/span><\/span><\/span><span color=\"#1a1a1a\" style=\"color: #1a1a1a;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">. S\u00e3o Paulo: Companhia das Letras, 2000.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Times New Roman, serif\" style=\"font-family: 'Times New Roman', serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\"><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span>TOWNSEND, Colin R.; BEGON, Michael; HARPER, John L.\u00a0<\/span><\/span><\/span><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><b><span>Fundamentos em ecologia<\/span><\/b><\/span><\/span><span color=\"#222222\" style=\"color: #222222;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span>. Artmed Editora, 2\u00aa edi\u00e7\u00e3o, 2006.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">TSUTIYA, Milton Tomoyuki; ALEM SOBRINHO, Pedro. Coleta de transporte de esgoto sanit\u00e1rio. 1999.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">TUCCI, Carlos EM. Hidrologia: ci\u00eancia e aplica\u00e7\u00e3o. ; 2. reimpr. Porto Alegre: Ed. Universidade\/UFRGS: ABRH, 2001.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">TUCCI, Carlos EM; PORTO, Rubem La Laina; BARROS, MT de. Drenagem urbana. Porto Alegre: ABRH\/Editora da Universidade\/UFRGS, 1995.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">VAREJ\u00c3O-SILVA, M. A. Meteorologia e Climatologia. 2006. INMET\u2013Bras\u00edlia. 1\u00aa Edi\u00e7\u00e3o, 532p.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\" style=\"text-align: left;\"><span face=\"Arial, serif\" style=\"font-family: Arial, serif;\"><span size=\"3\" style=\"font-size: medium;\">VIANELLO, Rubens Leite. Meteorologia b\u00e1sica e aplica\u00e7\u00f5es. UFV, 2006.<\/span><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_toggle][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.5.6&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_button button_url=&#8221;https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/formulario-de-inscricoes\/&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221; button_text=&#8221;Reserve Sua Vaga!&#8221; button_alignment=&#8221;center&#8221; _builder_version=&#8221;4.6.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_color=&#8221;#623421&#8243; button_border_width=&#8221;1px&#8221; button_border_radius=&#8221;50px&#8221; button_letter_spacing=&#8221;2px&#8221; button_font=&#8221;Roboto|500|||||||&#8221; button_icon=&#8221;%%24%%&#8221;][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Programa Educacional da Morada das Tradi\u00e7\u00f5es 2-Meio Ambiente, Ecologia e Sustentabilidade &nbsp; &nbsp;Programa Educacional da Morada das Tradi\u00e7\u00f5es 2-Meio Ambiente, Ecologia e Sustentabilidade &nbsp; &nbsp;Apresentar os conceitos de base te\u00f3rica sobre a estrutura e o funcionamento da natureza, entendendo que a humanidade \u00e9 parte dela; com a finalidade de estudar os ecossistemas naturais e sociais [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/278"}],"collection":[{"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":849,"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/278\/revisions\/849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/moradadastradicoes.com.br\/utmt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}